پروپگاندا – قسمت اول
«وقتی مهندسِ افکار عمومی میگوید: “واقعیت چیزیست که مردم باور میکنند، نه آنچه اتفاق افتاده است.”» در قسمت اول سری پروپاگاندا میرویم سراغ «ادوارد برنیز» مردی که لقبِ پدر روابطعمومی را یدک میکشد و هنوز افسانههای داغ زیادی دوروبرش میچرخد. ▪️ آیا او واقعاً “پروپاگاندا” را اختراع کرد یا فقط کلمهای سرخ شده سر سفرهٔ سیاست بود؟ ▪️ رابطهاش […]
مزیت های ناعادلانه
«بچهها ذاتاً خوبن» «موفقیت، فقط حاصل تلاشه» آشناست؟ اینا فقط جملات خوشگل نیستن، بعضی وقتا میشن مغلطه! 🎙 توی اپیزود ۱۷ سانسورچی، از مغلطه تقدس کودکی گفتیم، و بعدش رفتیم سراغ یه موضوع جنجالیتر: مزیتهای ناعادلانه. وقتی امتیاز رو پشت لبخند پنهان میکنن و بیعدالتی رو پشت موفقیت بستهبندی میکنن…
انسان چیزی جز اخلاق نیست
«انسان چیزی نیست جز یک حیوان!» «زن یعنی احساس.» «مغز ما فقط برای بقاست، نه فهمیدن.» جملاتی که اولش بوی حقیقت میدن… ولی بعدش عقلو تعطیل میکنن. اینا نمونههاییه از مغلطه کَند و وَجه — همون لحظهای که یه ویژگی واقعی رو تبدیل میکنیم به تنها ویژگی موجود. توی اپیزود شانزدهم سانسورچی، رفتیم سراغ این مغلطه خطرناک، […]
توسل به طبیعت
«طبیعیه دیگه!» «آدم باید مثل طبیعت رفتار کنه، چون هر چی طبیعی باشه، خوبه.» مطمئنی؟ چون زهر مارم کاملاً طبیعیه! اپیزود ۱۵ سانسورچی درباره یه مغلطهی فریبندهست: توسل به طبیعت. وقتی چیزی رو فقط به خاطر «طبیعی بودن» خوب یا بد میدونیم، بدون اینکه واقعاً تحلیلش کنیم. توی این اپیزود، رفتیم سراغ فصلهای ۸۴ تا ۹۱ […]
توسل به جهل
«هیچ مدرکی وجود نداره که اون کار غلط بوده، پس یعنی حتماً درست بوده!» یا برعکسش: «نمیتونیم ثابت کنیم درسته، پس حتماً غلطه!» این یعنی مغلطهی توسل به جهل. جایی که نبودِ مدرک، خودش میشه مدرک! توی اپیزود چهاردهم سانسورچی، به سراغ این مغلطه فریبنده رفتیم و بخشهای ۷۳ تا ۸۳ از هنر شفاف اندیشیدن رو زیر ذرهبین […]
چه درد خوبی
«هر جا بستنی خوردن زیاد میشه، غرق شدن هم زیاد میشه!» پس نتیجه: بستنی خوردن باعث مرگه؟! مغلطهی «همبستگی و علیت» دقیقاً همینه؛ وقتی دو تا اتفاق با هم میافتن، سریع فکر میکنیم یکی باعث اون یکی شده. در حالی که ممکنه هیچ ربطی نداشته باشن… یا پای یه چیز سومی وسط باشه! 🎧 اپیزود […]
اسکاتلندی واقعی
🧠 «اون که فلان کارو کرد، اصلاً اسکاتلندی واقعی نبود!» آشنا نیست؟ این مغلطه وقتی اتفاق میافته که به جای بررسی واقعیت، معیار رو جابهجا میکنیم تا باور خودمون رو نجات بدیم. بهش میگن: مغلطه مرد اسکاتلندی واقعی و این اپیزود، دقیقاً درباره همین بازی ذهنی خطرناک و فرار از پذیرش واقعیته. اپیزود ۱۲ سانسورچی + […]
سوسول نباشید
🔊 همه گفتن، پس درسته؟ نه واقعاً! مغلطهی «توسل به اکثریت» همون چیزیه که باعث میشه فکر کنی چون «همه» یه چیزی رو میگن، حتماً درسته. ولی سانسورچی اینبار رفت سراغ فصلهای ۴۲ تا ۴۸ کتاب هنر شفاف اندیشیدن تا نشون بده چرا «اکثریت»، همیشه درست نمیگه. کانال یوتوب زتا: https://youtube.com/@zeta-zerotoai?si=5e5CRf_oNQNUdFxt #توسل_به_اکثریت #مغلطه_شناسی #سانسورچی #روانشناسی_جمعی
مغز ضعیف ما
🍎=🍊؟ نه عزیزم، همهی چیزایی که گردن، سیب نیستن! مغلطه «قیاس معالفارق» دقیقاً از همینجا شروع میشه؛ وقتی دوتا چیز رو فقط به خاطر یه شباهت سطحی با هم مقایسه میکنی، بدون اینکه بفهمی چقدر با هم فرق دارن. توی اپیزود دهم سانسورچی رفتیم سراغ این مغلطه و از فصلهای ۳۴ تا ۴۱ کتاب هنر شفاف […]
تیم ورک
❗️ میخوای یه کار جدید شروع کنی؟ یه تصمیم ساده بگیری؟ یهو یکی میاد میگه: «اگه اینو انجام بدی، آخرش میرسی به نابودی!» چی شد؟ چرا انقدر سریع افتادیم تو سرازیری؟ این همون مغلطه شیب لغزندهست. جایی که ذهنمون، از یه تغییر کوچیک، یه سقوط کامل میسازه. به قول معروف: «از آب خوردن تا مرگ، […]